लाडकी बहीण योजनेच्या नावाखाली माता-भगिनींची लूट

अजय टप

मलकापूर,(प्रतिनिधी) : महाराष्ट्र सरकारने सुरू केलेली ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजना सध्या संपूर्ण राज्यात चर्चेचा विषय आहे. कोट्यवधी महिलांच्या बँक खात्यात थेट पैसे जमा होत असल्यामुळे या योजनेने सर्वसामान्यांच्या आयुष्यात एक आशेचा किरण निर्माण केला आहे. मात्र, जिथे पैसा आणि तंत्रज्ञान एकत्र येते, तिथे गुन्हेगारही सक्रिय होतात. गेल्या काही तासांपासून महाराष्ट्रातील ग्रामीण आणि शहरी भागांत व्हॉट्सॲपच्या माध्यमातून एक ‘डिजिटल सापळा’ रचला जात आहे. “हप्ता वाढला आहे,” किंवा “फॉर्म रिजेक्ट झाला आहे, पुन्हा भरा,” अशा स्वरूपाचे मेसेज पाठवून महिलांची फसवणूक केली जात आहे. हा केवळ एक मेसेज नसून, तो तुमच्या कष्टाच्या पैशावर डल्ला मारण्याचा मोठा कट आहे.

सायबर गुन्हेगार अत्यंत हुशार झाले असून ते सरकारी योजनांच्या नावाचा वापर करून हुबेहूब सरकारी वेबसाईटसारख्या दिसणाऱ्या बनावट लिंक्स तयार करून समाजमाध्यमांवर शेअर करतात. सरकारने लाडकी बहीण योजनेचा हप्ता १५०० वरून ३००० रुपये केला आहे. ज्यांना लाभ घ्यायचा आहे, त्यांनी खालील लिंकवर क्लिक करून माहिती अपडेट करावी. तुमच्या फॉर्ममध्ये त्रुटी आढळली आहे. २४ तासांच्या आत माहिती अपडेट न केल्यास तुमचे नाव योजनेतून बाद केले जाईल, अशा मेसेजमुळे महिला घाबरतात किंवा आमिषाला बळी पडून त्या लिंकवर क्लिक करतात. जेव्हा एखादी महिला त्या बनावट लिंकवर क्लिक करते, तेव्हा तिला एका पेजवर नेले जाते. तिथे तिला आधार कार्ड नंबर, मोबाईल नंबर आणि बँक खाते क्रमांक विचारला जातो. तुमची वैयक्तिक माहिती हॅकर्सच्या सर्व्हरवर जाते. अनेकदा ही लिंक मोबाईलमध्ये एखादे ‘मालवेअर’ डाऊनलोड करते. या सॉफ्टवेअरद्वारे तुमच्या मोबाईलवर येणारे ओटीपी हॅकर्सना वाचता येतात. एकदा का त्यांना तुमची बँक माहिती आणि ओटीपी मिळाला की, काही सेकंदात तुमचे खाते रिकामे केले जाते.

डिजिटल इंडियाच्या काळात आपण जेवढे प्रगत होत आहोत, तेवढेच सावध राहणेही गरजेचे आहे. ‘लाडकी बहीण’ योजना ही महिलांच्या सबलीकरणासाठी आहे, त्यांच्या लुटीसाठी नाही. समाजातील सुशिक्षित वर्गाने, विशेषतः तरुण मुलांनी आपल्या घरातील आणि परिसरातील महिलांना या सायबर धोक्यांची कल्पना देणे ही काळाची गरज आहे.

ग्रामीण भागात वाढता धोका

अमरावती, बुलढाणा, अकोला यांसारख्या जिल्ह्यांमध्ये जिथे डिजिटल साक्षरता अजूनही पूर्णपणे पोहोचलेली नाही, तिथे हा धोका सर्वाधिक आहे. शेतात काम करणाऱ्या किंवा घरकाम करणाऱ्या महिलांना तंत्रज्ञानातील या बारकाव्यांची माहिती नसते. व्हॉट्सॲपवर आलेल्या माहितीला त्या ‘सरकारी आदेश’ समजून विश्वास ठेवतात. गेल्या तासाभरात अनेक महिलांना असे मेसेज आले असून, काही ठिकाणी प्राथमिक तक्रारीही समोर येऊ लागल्या आहेत.

सरकारी यंत्रणेची भूमिका आणि वास्तव

लाडकी बहीण योजनेसाठी केवळ अधिकृत पोर्टल आणि ‘नारीशक्ती’ ॲपचाच वापर करावा. सरकार कोणत्याही लाभार्थ्याला वैयक्तिक व्हॉट्सॲपवर लिंक पाठवून बँक डिटेल्स मागत नाही. जर तुमच्या अर्जात काही त्रुटी असेल, तर तुम्हाला अधिकृत एसएमएस येतो किंवा तुम्हाला अंगणवाडी सेविका किंवा सेतू केंद्रात संपर्क साधण्यास सांगितले जाते. मात्र, सायबर भामटे याच शासकीय प्रक्रियेचा फायदा घेऊन खोट्या लिंक्स पसरवत असल्याचे महाराष्ट्र शासनाने वारंवार स्पष्ट केले आहे.

महिलांनी आणि पालकांनी काय दक्षता घ्यावी?

कोणत्याही अनोळखी लिंकवर क्लिक करू नका. लिंकमध्ये ‘https://’ आहे की नाही ते पहा, पण केवळ तेवढ्यावरही विश्वास ठेवू नका. बँक किंवा कोणतीही सरकारी संस्था तुमच्याकडे फोनवर किंवा लिंकद्वारे ओटीपी मागत नाही. त्यामुळे ओटीपी शेअर करू नका. माहिती हवी असल्यास थेट जवळच्या सेतू केंद्रात किंवा तहसील कार्यालयात जाऊन चौकशी करा. आपल्या मोबाईलमध्ये एक चांगले अँटी-व्हायरस सॉफ्टवेअर ठेवा आणि संशयास्पद ॲप्स डाऊनलोड करू नका.